Rok dla Niepodległej

W 2018 r. obchodzimy 100-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości. Narodowe Święto Niepodległości, obchodzone corocznie 11 listopada dla upamiętnienia odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r., zostało ustanowione ustawą z 23 kwietnia 1937 r.

Przypomnijmy sobie krótko jak odradzała się niepodległa Polska i jakie wydarzenia poprzedziły fakt, że Polska powróciła na mapę Europy i świata. Powróćmy do tych kilku listopadowych dni:

10 XI: o godz. 7 przybył do Warszawy z twierdzy magdeburskiej Komendant Józef Piłsudski

11 XI: Rada Regencyjna przekazała Piłsudskiemu naczelne dowództwo nad armią polską

14 XI: objęcie pełni władzy przez Piłsudskiego, dekret o republikańskiej formie ustroju Polski

            Nim do tego doszło, jeszcze przed ostatecznym podziałem naszego państwa w 1795 roku, próbowaliśmy uratować naszą Ojczyznę przed upadkiem. Próbowaliśmy wzmocnić Rzeczpospolitą tworząc w 1791 roku pierwszą w Europie konstytucję, a Tadeusz Kościuszko w 1794 roku chciał obronić niezależność państwa polskiego przed zakusami zaborców, przed Rosją, Prusami i Austrią. Walkę o niepodległość podjęliśmy zaraz po jej utracie.

            Już w 1797 roku Jan Henryk Dąbrowski tworzy we Włoszech, u boku Napoleona Bonaparte, Legiony Polskie, dzięki którym w 1807 roku udaje nam się utworzyć namiastkę państwa polskiego – Księstwo Warszawskie. Przetrwało ono tylko do 1815 roku.

            W XIX wieku podejmujemy kilka prób odzyskania niepodległości: w 1830 – powstanie listopadowe, w 1846 – powstanie krakowskie, w 1848 – Wiosna Ludów, w 1863 – powstanie styczniowe. Niestety, wszystkie te próby kończą się naszą porażką.

            Wybuch I wojny światowej w 1914 roku przynosi nam wiarę i nadzieję, że będziemy w stanie wywalczyć wolność. Polacy tworzą w latach 1914-1918 wiele formacji wojskowych. Najważniejsze z nich to: Legiony Polskie Piłsudskiego i „Błękitna Armia” gen. Hallera.

            Zryw zbrojny Polaków w I wojnie oraz inne okoliczności, jak: rewolucje w Rosji, porażka państw centralnych (Niemiec i Austro-Węgier), rozpad Austro-Węgier, rewolucja w Niemczech, doprowadzają nas do dnia 11 XI, dnia, w którym Polska ponownie „wybuchła”.

            Mimo oficjalnego uznania niepodległości Polski przez większość państw, musieliśmy jeszcze prze kilka lat walczyć o kształt naszych granic: z Ukraińcami o Lwów, z Niemcami o Wielkopolskę (wygrane powstanie wielkopolskie – jedyne wygrane powstanie w historii Polski), o część Górnego Śląska (plebiscyt i trzy powstania śląskie) oraz o Warmię i Mazury (przegrany plebiscyt), wygrana wojna z bolszewikami (bitwa warszawska, inaczej „Cud nad Wisłą” w 1920 roku), z Czechosłowacją o Śląsk Cieszyński (tracimy Zaolzie).

            Ostatnim aktem walki o nasze granice była uchwała Sejmu Wileńskiego z 20 lutego 1922 roku w sprawie przyłączenia do Polski Litwy Środkowej (Wileńszczyzny wraz z Wilnem). Ostatecznie terytorium to przyłączono do Polski 18 kwietnia 1922 roku.

            Obszar tzw. II Rzeczypospolitej (1918-1945) wynosił ostatecznie prawie 390 tysięcy km². W granicach naszego państwa były m. in. takie miasta, jak Lwów i Wilno, nie było Gdańska (Wolne Miasto Gdańsk), Olsztyna, Szczecina i Wrocławia. W takim kształcie granice państwa polskiego przetrwały do września 1939 roku.

Poniżej przedstawiamy plan działań i wydarzeń podejmowanych w 2018 roku w Publicznej Szkole Podstawowe w Goszczynie  związanych z Rokiem dla Niepodległej.